Rasy gołębi ozdobnych popularne w Polsce
Hodowla gołębi ozdobnych w Polsce ma długą tradycję sięgającą przełomu XIX i XX wieku. Dziś w kraju działa kilkaset sekcji skupionych w ramach Polskiego Towarzystwa Hodowców Gołębi Rasowych, a wystawy organizowane w Krakowie, Poznaniu i Wrocławiu przyciągają hodowców z całej Europy. Na poniższym przeglądzie zebraliśmy rasy, które cieszą się największą popularnością wśród polskich hodowców — zarówno na arenie wystawowej, jak i w prywatnych hodowlach.
Fantail – gołąb wachlarzowy
Fantail pochodzi z Indii i trafił do Europy już w XVII wieku. Jego najważniejszą cechą jest rozłożysty ogon złożony z 28–40 piór (u typowych okazów), który w pozycji wystawowej unosi się pionowo i opiera o głowę ptaka. Hodowcy wyróżniają kilka odmian barwnych: biała, żółta, niebieska prążkowana i czarna.
Fantaile są stosunkowo odporne, jednak wymagają czystego, suchego gołębnika bez przeciągów. Lęgi przebiegają sprawnie — para wyprowadza trzy do czterech miotów rocznie, zwykle po dwa pisklęta. Karmienie pisklęt wymaga nadzoru, gdyż ptaki z silnie zagiętą szyją mogą mieć trudności z karmieniem dziobowym.
W Polsce fantaile oceniane są przez sędziów na podstawie standardu opracowanego przez Europäische Mustergeflügel-Zucht-Verband (EE), który określa m.in. minimalną liczbę piór ogonowych i wymagany kąt noszenia ogona.
Garłacz — rasy nadmuchujące wole
Garłacze to zbiorowa nazwa dla grupy ras, których wspólną cechą jest zdolność do nadmuchiwania wola powietrzem do rozmiarów znacznie większych niż głowa ptaka. Najstarszą i najbardziej rozbudowaną rasą w tej grupie jest garłacz angielski (English Pouter), hodowany w Wielkiej Brytanii od ponad trzech wieków.
W Polsce spośród garłaczy największą popularność zyskał garłacz holenderski (Dutch Cropper) — ptak o smukłej sylwetce, długich nogach i dużym, symetrycznie wyglądającym wolu. Jego hodowla wymaga doboru par o zbliżonej długości nóg i wyrównanej barwie — sędziowie surowo oceniają asymetrię upierzenia lub zbyt małe wole.
Garłacze holenderskie wymagają żywienia podzielonego na dwie porcje dziennie — zbyt obfite karmienie jednorazowe prowadzi do permanentnego napełnienia wola i utraty charakterystycznego dla rasy wyglądu podczas oceny.
Gołąb wysolatański (wylatujący)
Rasy wylatujące — takie jak lotny krótkodzioby lwowski czy gołąb karpacki — to polska i ukraińska specjalność hodowlana. Ptaki te hodowane są nie tylko ze względu na wygląd, ale też na charakterystyczny lot: kołowanie w wysokich stadach, wykonywanie przewrotów i figur w powietrzu. W Polsce od lat 90. istnieje oddzielna sekcja ras lotnych przy Polskim Towarzystwie Hodowców Gołębi Rasowych.
Hodowla ras lotnych wymaga treningu od bardzo wczesnego wieku i systematycznego wypuszczania stada. Ptaki, które przez kilka tygodni nie latają, tracą refleks i trudniej je na nowo wciągnąć w stado wylatujące.
Jacobin – gołąb z kryterem
Jacobin pochodzi prawdopodobnie z Indii lub ze wschodniego basenu Morza Śródziemnego. Jego rozpoznawalną cechą jest rozbudowane krytum (grzywka) na szyi i głowie, które w egzemplarzach wystawowych potrafi całkowicie zasłonić głowę ptaka. Im dłuższe i gęstsze krytum, tym wyżej oceniany okaz.
Jacobiny mają pewne trudności w samodzielnym karmieniu piskląt — doświadczeni hodowcy często podkładają ich jaja pod fantaile lub zwykłe gołębie domowe, które pełnią rolę mamek. To powszechna praktyka w hodowlach wystawowych na całym świecie.
Turbit i Owczarek angielski
Turbit to niewielki gołąb z krótkim, zagiętym ku dołowi dziobem i charakterystycznym karbowanym piórem na piersi (tzw. "fartuch"). Owczarek angielski (English Trumpeter) wyróżnia się podwójnym krytum i specyficznym głosem — zamiast typowego gruchania wydaje głęboki, dudniący dźwięk. Obie rasy hodowane są w Polsce przez stosunkowo wąską grupę pasjonatów i pojawiają się regularnie na wystawach regionalnych.
Informacje o wystawach i standardach
Ocena gołębi ozdobnych w Polsce odbywa się według standardów zatwierdoznych przez Europäische Mustergeflügel-Zucht-Verband (EE) oraz przez Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych. Każda rasa ma przypisaną kartę oceny z maksymalną punktacją 97 punktów. Za pokrój przyznaje się do 20 punktów, za barwę i rysunek do 30, za kondycję i postawę do 30, a za ogólne wrażenie do 17.